ADAS در دوربین ماشین چیست و چه کاربردی دارد؟

خلاصه مقاله:اگر هنگام رانندگی دوربین خودرو بتواند علاوه بر ضبط مسیر، شرایط پیش‌رو را هم بررسی کند و در موقعیت‌های خاص به راننده هشدار بدهد، دیگر فقط یک دوربین برای ثبت ویدئو نیست. اینجا همان جایی است که ADAS وارد ماجرا می‌شود. ADAS مخفف Advanced Driver Assistance Systems یا «سیستم‌های کمک‌راننده پیشرفته» است؛ مجموعه‌ای از فناوری‌ها که با استفاده از دوربین‌ها، حسگرها و پردازش نرم‌افزاری، برای شناسایی برخی شرایط رانندگی و ارائه هشدار یا کمک به راننده طراحی شده‌اند. البته یک نکته مهم وجود دارد: هر دوربین ماشین مجهز به ADAS نیست و وجود دوربین به‌تنهایی به معنی برخورداری از سیستم کمک‌راننده نیست.

عملکرد ADAS به مدل و سخت‌افزار دستگاه بستگی دارد، اما در سیستم‌های مبتنی بر دوربین، تصویر محیط اطراف یکی از منابع اصلی اطلاعات است.

دوربین می‌تواند اطلاعاتی مانند خطوط مسیر و خودروهای مقابل را دریافت کند؛ سپس الگوریتم‌های پردازشی این داده‌ها را تحلیل می‌کنند. در سیستم‌های پیشرفته‌تر، اطلاعات دوربین ممکن است با داده‌های حسگرهای دیگر ترکیب شود تا درک دقیق‌تری از وضعیت خودرو و محیط اطراف شکل بگیرد.

به همین دلیل، عملکرد ADAS به کیفیت دوربین، پردازش تصویر، الگوریتم‌های مورد استفاده و شرایط محیطی وابسته است. بنابراین نباید انتظار داشت تمام دوربین‌های دارای برچسب ADAS عملکرد یکسانی داشته باشند.

قابلیت‌های ADAS بسته به دستگاه متفاوت هستند، اما چند مورد در محصولات مختلف بیشتر دیده می‌شوند:

در این قابلیت، سیستم مسیر حرکت خودرو را بررسی می‌کند و در صورت تشخیص خروج خودرو از خط، به راننده هشدار می‌دهد.

این ویژگی می‌تواند در شرایطی که تمرکز راننده برای لحظه‌ای کاهش پیدا کرده است، یک هشدار اضافه ایجاد کند؛ اما نباید آن را جایگزین توجه راننده دانست.

FCW یا Forward Collision Warning برای تشخیص شرایطی طراحی شده که احتمال برخورد با خودروی جلویی وجود دارد و می‌تواند به راننده هشدار بدهد. برخی سیستم‌های ADAS چنین قابلیتی را در کنار هشدار خروج از خط ارائه می‌کنند.

نکته مهم این است که هشدار برخورد با ترمز اضطراری خودکار یکی نیست. ADAS می‌تواند صرفاً هشداردهنده باشد یا در برخی خودروها و سیستم‌های پیشرفته‌تر قابلیت‌های مداخله‌ای نیز داشته باشد.

برخی دوربین‌ها و آینه‌های هوشمند مجهز به ADAS می‌توانند متوجه شروع حرکت خودروی جلویی شوند و به راننده اطلاع دهند. این قابلیت برای شرایطی مثل توقف پشت چراغ قرمز کاربرد دارد و هدف آن کمک به حفظ توجه راننده است.

خیر؛ وجود قابلیت ADAS در دوربین‌های خودرو شیائومی به مدل دستگاه بستگی دارد و نمی‌توان آن را یک ویژگی عمومی برای همه محصولات این برند در نظر گرفت.

ADAS مجموعه‌ای از قابلیت‌های کمک‌راننده است که می‌تواند شامل هشدارهایی مانند خروج از خط، احتمال برخورد از جلو و حرکت خودروی جلویی باشد. بااین‌حال، همه دوربین‌های خودرو از این قابلیت‌ها پشتیبانی نمی‌کنند و حتی در مدل‌هایی که ADAS دارند نیز ممکن است امکانات ارائه‌شده با یکدیگر متفاوت باشد.

برای مثال، در برخی محصولات برند شیائومی قابلیت‌هایی از این دست ارائه شده، در حالی که Mi Dashcam در اطلاعات رسمی خود از ADAS پشتیبانی نمی‌کند. بنابراین صرفاً به دلیل اینکه یک محصول با نام شیائومی یا در اکوسیستم این برند عرضه شده است، نمی‌توان وجود ADAS را برای آن قطعی دانست.

از طرف دیگر، برخی محصولات مرتبط با خودرو، مانند Xiaomi Smart Rearview Mirror، قابلیت‌هایی مانند هشدار برخورد با خودروی جلویی، هشدار خروج از خط و هشدار حرکت خودروی جلویی را ارائه می‌کنند. این تفاوت نشان می‌دهد که باید مشخصات هر محصول را به‌صورت جداگانه بررسی کرد.

کار اصلی ADAS این است که یک لایه کمکی دیگر به فرایند رانندگی اضافه کند. سیستم می‌تواند در برخی شرایط، مواردی را که نیاز به توجه راننده دارند برجسته کند و هشدار بدهد. منابع تخصصی حوزه خودرو نیز ADAS را مجموعه‌ای از فناوری‌ها برای کمک به راننده در کارهایی مانند حفظ مسیر، تشخیص خطر برخورد و کاهش بخشی از بار کاری رانندگی توصیف می‌کنند.

اما نباید از این قابلیت انتظار بیشتری از چیزی که برای آن طراحی شده داشت.

ADAS جای راننده را نمی‌گیرد. این فناوری برای کمک و هشدار طراحی شده و شرایطی مانند نور، کیفیت مسیر، وضعیت خطوط جاده و عملکرد سیستم می‌توانند روی تشخیص آن اثر بگذارند.

در نتیجه اگر دوربینی قابلیت ADAS دارد، بهتر است آن را یک دستیار هشداردهنده در نظر بگیرید، نه یک راننده خودکار.

برای مثال در شهری مثل تهران، با ترافیک سنگین، بزرگراه‌های شلوغ و تغییر مسیرهای مداوم خودروها، هر قابلیتی که بتواند توجه راننده را به یک خطر احتمالی جلب کند، می‌تواند کاربردی باشد.

برای مثال، هشدار خروج از خط می‌تواند هنگام تغییر ناخواسته مسیر به راننده هشدار دهد و هشدار برخورد از جلو نیز در شرایطی که فاصله با خودروی جلویی سریعاً کم می‌شود، توجه او را جلب کند.

البته عملکرد ADAS به شرایط جاده، کیفیت دوربین و توانایی خود سیستم بستگی دارد. بنابراین برای استفاده در ایران، فقط به وجود عبارت ADAS اکتفا نکنید و نوع هشدارها و عملکرد واقعی همان مدل را بررسی کنید.

اگر ADAS یکی از دلایل اصلی شما برای خرید دوربین خودرو است، صرفاً دیدن عبارت «ADAS» روی مشخصات محصول کافی نیست.

به این موارد توجه کنید:

• ببینید دستگاه دقیقاً چه قابلیت‌هایی را با عنوان ADAS ارائه می‌کند.
• بررسی کنید سیستم فقط هشدار می‌دهد یا قابلیت مداخله در رانندگی هم دارد.
• مشخص کنید قابلیت موردنظر به دوربین وابسته است یا از حسگرهای دیگری نیز استفاده می‌کند.
• عملکرد سیستم را با شرایط واقعی استفاده مقایسه کنید.
• ADAS را جایگزین توجه و کنترل راننده در نظر نگیرید.
• قابلیت‌های همان مدل را بررسی کنید و مشخصات مدل‌های دیگر را به آن تعمیم ندهید.

این مورد آخر اهمیت زیادی دارد؛ چون حتی در محصولات یک برند نیز قابلیت‌های ADAS می‌توانند با یکدیگر متفاوت باشند.

ADAS را می‌توان یک لایه کمکی برای افزایش آگاهی راننده از برخی خطرات مسیر دانست. دوربین یا آینه هوشمند مجهز به این فناوری می‌تواند با تحلیل شرایطی مانند خروج از خط یا احتمال برخورد، هشدار لازم را ارائه دهد؛ اما میزان و نوع این قابلیت‌ها به محصول بستگی دارد.

برای همین، هنگام خرید دوربین خودرو نباید فقط به عبارت ADAS توجه کرد. مهم‌تر از آن، این است که بدانید ADAS در همان مدل دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد و چه هشدارهایی در اختیار شما قرار می‌دهد.